Τουριστικός Οδηγός

Αρχαιολογικοί Χώροι

Ιστορικά μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι
Ψηφίδες από τη μακρινή και σύγχρονη ιστορία του τόπου υπάρχουν διάσπαρτες σε όλο το νησί.

Μυθολογικά στοιχεία

Ο μυθικός Κέφαλος, υπήρξε ουσιαστικά ο πρώτος βασιλιάς του νησιού και του έδωσε και το όνομά του. Ο Κέφαλος απέκτησε 5 γιούς, τον Κράνιο, τον Παλέα, τον Πρόνησο, τον Σάμο και τον Αρκείσιο. Οι τέσσερις πρώτοι ίδρυσαν αργότερα ο καθένας μια πόλη-κράτος, δημιουργώντας τη γνωστή «Τετράπολη», ενώ ο Αρκείσιος έγινε βασιλιάς της Ιθάκης, πατέρας του Λαέρτη και παππούς του Ομηρικού Οδυσσέα.

 

Αρχαιολογικά στοιχεία

Τα κατάλοιπα της ανθρώπινης παρουσίας στο νησί μαρτυρούνται ήδη από την Παλαιολιθική Εποχή (50.000-10.000 π.Χ. - θέσεις Φισκάρδο, Σάμη, Σκάλα) και συνεχίζονται και στην Νεολιθική (6.800-3.200 π.Χ). Μέχρι πριν μερικά χρόνια οι πληροφορίες μας για την δεύτερη περίοδο προέρχονταν αποκλειστικά και μόνο από σπήλαια (Δράκαινα Πόρου, Γερογόμπος Παλλικής), τώρα όμως υποστηρίζονται και από διάφορες υπαίθριες εγκαταστάσεις που έχουν εντοπιστεί είτε στην ενδοχώρα, είτε στα παράλια.

Κατά την Προϊστορική Εποχή (3.200-1.050 π.Χ) ιδρύονται σε όλη την έκταση του νησιού, οικισμοί ενώ κατά την τελευταία φάση της, την Μυκηναϊκή (1.550-1.050 π.Χ), η Κεφαλονιά γνωρίζει την πρώτη μεγάλη ανάπτυξη της όπως διαπιστώνεται από τα ευρήματα και τους εντυπωσιακούς θαλαμοειδείς και θολωτούς τάφους που ερευνήθηκαν στις θέσεις Μαζαρακάτα, Λακήθρα, Διακάτα και Προκοπάτα της Δ.Ε Αργοστολίου, Μαυράτα και Τζαννάτα της Δ.Ε Ελειού-Πρόννων, Κοντογενάδα και Σκινέα της Δ.Ε. Παλικής και τέλος Μεταξάτα και Καγκέλισσες στην Δ.Ε Λειβαθούς. Ο θολωτός τάφος στα Τζαννάτα αποτελεί έναν από τους πιο επιβλητικούς τάφους της Κεφαλονιάς ενώ οι θαλαμοειδείς τάφοι στα Μαζαρακάτα συνιστούν το μεγαλύτερο νεκροταφείο κι εκείνοι της Λακήθρας το πλουσιότερο σε ευρήματα.

Οι αιώνες που ακολούθησαν την κατάρρευση του Μυκηναϊκού Πολιτισμού (μετά το 1.050 π.Χ) είχαν χαρακτηριστεί ως αιώνες πλήρους εγκατάλειψης και ερήμωσης του νησιού, σήμερα όμως με βάση τα ανασκαφικά δεδομένα η θεωρία αυτή εγκαταλείπεται οριστικά. Σταδιακά αρχίζουν να σχηματίζονται οι πρώτοι οργανωμένοι οικισμοί, που αργότερα κατά την Κλασική (5ος-4ος αι. π.Χ) περίοδο θα διαμορφωθούν στις γνωστές τέσσερις πόλεις-κράτη, Κράνη, Πάλη, Πρόννοι και Σάμη που μνημονεύονται από τον Θουκυδίδη και ως «Κεφαλληνιακή Τετράπολις». Οι πόλεις ήταν αυτόνομες κι ανεξάρτητες, κόβουν ξεχωριστά νομίσματα και προστατεύονται με εντυπωσιακές οχυρώσεις (Κράνη, Σάμη, Πρόννοι) που ακόμα και σήμερα προκαλούν το θαυμασμό του επισκέπτη. Η Κεφαλληνιακή Τετράπολη έφτασε στον κολοφώνα της δύναμής της κατά την Ελληνιστική περίοδο (4ος αι.π.Χ-188π.Χ).

Κατά τους επόμενους αιώνες, τους ρωμαϊκούς (189 π.Χ- 330 μ.Χ), οι τέσσερις πόλεις περιέρχονται κάτω από την εξουσία της Ρώμης και αναπόφευκτα χάνουν την αυτονομία και ανεξαρτησία τους. Πέφτουν σε οικονομικό μαρασμό, αλλά σύντομα ανακάμπτουν ενώ παράλληλα ιδρύονται νέες όπως στον Κατελειό και στο Φισκάρδο. Η Σάμη αναδεικνύεται σε πρώτη πόλη λόγω του φυσικού της λιμανιού το οποίο χρησιμοποιείται ως ναύσταθμος από το ρωμαϊκό ναυτικό. Η πόλη εφοδιάζεται με κοινωφελή έργα όπως είναι τα δημόσια λουτρά από τα οποία ξεχωρίζει αυτό στην οδό Διχαλίων και το κρηναίο οικοδόμημα στη θέση Λουτρό. Πλήθος ευρημάτων που μαρτυρούν την οικονομική ευμάρεια των κατοίκων της φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.

Σημαντικά μνημεία της ίδιας περιόδου υπάρχουν σε όλο το νησί από τα οποία τα πλέον χαρακτηριστικά είναι το λουτρό, το νεκροταφείο και το θέατρο/ωδείο στο Φισκάρδο, η έπαυλη στην Σκάλα με τις περίφημες παραστάσεις του Φθόνου και της Θυσίας που απεικονίζονται στα ψηφιδωτά δάπεδα, η έπαυλη στην Αγ. Ευφημία η οποία επίσης φέρει ψηφιδωτά δάπεδα κ.ά.

Μετά τη διαίρεση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η Κεφαλονιά πέρασε στα χέρια του Βυζαντίου και αργότερα στα χέρια Φράγκων ευγενών.

Την περίοδο 1500-1797 το νησί βρίσκεται στα χέρια των Βενετών οι οποίοι την ενισχύουν με κάστρα και αμυντικά έργα, δημιουργούν τις απαραίτητες για το εμπόριο υποδομές και της προσδίδουν πολλά από τα στοιχεία του χαρακτήρα της. Το κάστρο του Αγ. Γεωργίου στη Λειβαθώ και το κάστρο της Άσσου στην Έρισσο στέκονται σιωπηλοί μάρτυρες αυτής της εποχής.

Ακολούθησαν δύο μικρές χρονικές περίοδοι (1797-1799 & 1807-1809) κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντιων πολέμων όπου η Κεφαλονιά βρίσκεται υπό Γαλλική κατοχή, για να ακολουθήσει το 1809 η κατάληψη του νησιού από τους Άγγλους, η οποία έληξε το 1864 όταν πλέον τα Επτάνησα ενώθηκαν με την υπόλοιπη Ελλάδα. Η γέφυρα που σήμερα ενώνει τις δύο όχθες της λιμνοθάλασσας του Αργοστολίου είναι ένα χαρακτηριστικό δημιούργημα της Αγγλοκρατίας και του Ελβετού μηχανικού Κάρολου-Φίλιππου ντε Μποσέ (De Bosset), αξιωματικού του αγγλικού στρατού και διοικητή της Κεφαλονιάς την περίοδο εκείνη.

 

  

Ώρες λειτουργίας :

 

Κάστρο Αγίου Γεωργίου:                      08:30-15:30 (τελευταία είσοδος 15:00)

 

Ρωμαϊκή έπαυλη, Σκάλα:                      κατόπιν συνεννόησης στο τηλ. 2671027546

                                                                

Θολωτός τάφος, Τζαννάτα:                   08:30-15:30 (τελευταία είσοδος 15:15)

                                                              

 

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους Αρχαιολογικούς Χώρους και τα Μνημεία του νησιού επισκεφτείτε το site "Οδυσσέας" Υπουργείο Πολιτισμού και αθλητισμού.


 

Δήμος Κεφαλλονιάς Δήμος Κεφαλλονιάς